بهینه‌سازی کوئری‌های SQL با SET ROWCOUNT و چالش‌های توابع جدولی (TVF)

درک چگونگی رفتار `SET ROWCOUNT` در SQL Server، به ویژه در تعامل با توابع جدولی (Table-Valued Functions – TVFs)، برای بهینه‌سازی عملکرد کوئری‌ها حیاتی است. این دستور، که برای محدود کردن تعداد سطرهای بازگردانده شده توسط یک دستور استفاده می‌شود، می‌تواند رفتارهای غیرمنتظره‌ای از خود نشان دهد، خصوصاً وقتی بحث به توابع جدولی کشیده می‌شود.

با دستور `SET ROWCOUNT N` می‌توانیم به SQL Server بگوییم که اجرای یک کوئری را پس از بازگرداندن `N` سطر متوقف کند. این قابلیت می‌تواند برای پیش‌نمایش داده‌ها یا در سناریوهایی که فقط به زیرمجموعه‌ای از نتایج نیاز داریم مفید باشد. توجه داشته باشید که اگرچه `SET ROWCOUNT` هنوز برای دستورات `SELECT` کاربرد دارد، استفاده از آن برای `INSERT`، `UPDATE` و `DELETE` در نسخه‌های جدیدتر SQL Server توصیه نمی‌شود و `TOP` جایگزین بهتری است.

ابتدا، اجازه دهید یک جدول ساده برای آزمایش ایجاد کنیم:

CREATE TABLE dbo.SmallTable
(
    ID INT IDENTITY(1,1),
    SomeValue NVARCHAR(255)
);
GO

سپس، چند داده نمونه در آن درج می‌کنیم:

INSERT dbo.SmallTable (SomeValue)
SELECT TOP(100)
    NEWID()
FROM sys.objects so1
CROSS JOIN sys.objects so2;
GO

اکنون، اگر از `SET ROWCOUNT` قبل از یک دستور `SELECT` استفاده کنیم، نتایج محدود می‌شوند. به عنوان مثال، برای بازگرداندن فقط 5 سطر:

SET ROWCOUNT 5;
SELECT * FROM dbo.SmallTable;
GO

همانطور که انتظار می‌رود، تنها 5 سطر نمایش داده می‌شود. حال، `SET ROWCOUNT` را به حالت پیش‌فرض (صفر) باز می‌گردانیم:

SET ROWCOUNT 0;

اکنون به بخش مهم ماجرا، یعنی توابع جدولی (TVFs) می‌رسیم. توابع جدولی می‌توانند بسیار قدرتمند باشند، اما تعامل آنها با `SET ROWCOUNT` می‌تواند منجر به مسائل عملکردی شود. بیایید یک TVF ساده ایجاد کنیم که تمام محتوای `dbo.SmallTable` را باز می‌گرداند:

CREATE FUNCTION dbo.GetSmallTable()
RETURNS TABLE
AS
RETURN
(
    SELECT * FROM dbo.SmallTable
);
GO

حالا فرض کنید می‌خواهیم از این TVF استفاده کنیم و نتایج را با `SET ROWCOUNT` محدود کنیم. انتظار داریم که همان رفتار قبلی را ببینیم و فقط 5 سطر بازگردانده شود:

SET ROWCOUNT 5;
SELECT * FROM dbo.GetSmallTable();
GO

این کوئری نیز 5 سطر را باز می‌گرداند. اما نکته مهم اینجاست: آیا `SET ROWCOUNT` بر روی تعداد سطرهایی که داخل TVF پردازش می‌شوند تأثیر می‌گذارد یا فقط بر تعداد سطرهایی که از TVF به کوئری بیرونی بازگردانده می‌شوند؟ برای پاسخ به این سوال، باید به طرح اجرای کوئری (Execution Plan) نگاه کنیم.

هنگامی که طرح اجرای کوئری `SELECT FROM dbo.GetSmallTable();` را با `SET ROWCOUNT 5` بررسی می‌کنیم، متوجه می‌شویم که `SET ROWCOUNT` فقط بر خروجی نهایی کوئری بیرونی تأثیر می‌گذارد. به عبارت دیگر، SQL Server همچنان تمام 100 سطر را درون تابع `dbo.GetSmallTable()` پردازش می‌کند و سپس، پس از اجرای کامل تابع، 5 سطر اول را به کوئری بیرونی باز می‌گرداند. این رفتار می‌تواند در توابع جدولی پیچیده که درگیر پردازش حجم زیادی از داده‌ها هستند، منجر به عملکرد ضعیف و مصرف منابع اضافی شود، زیرا تمام کار محاسباتی حتی اگر فقط به چند سطر نیاز داشته باشید، انجام می‌شود.

نتیجه‌گیری و بهترین روش‌ها:

این تفاوت در رفتار `SET ROWCOUNT` برای `SELECT` مستقیم و `SELECT` از طریق یک TVF بسیار مهم است. برای بهبود عملکرد و جلوگیری از پردازش غیرضروری داده‌ها، به جای `SET ROWCOUNT` هنگام کار با TVFها (یا در هر سناریویی که محدود کردن سطرهای داخلی مهم است)، همیشه از `TOP` استفاده کنید. `TOP` بهینه‌ساز را قادر می‌سازد تا محدودیت سطر را به صورت “push-down” (فشردن به سمت پایین) اعمال کند، به این معنی که پردازش داده‌ها در مراحل اولیه کوئری و حتی داخل TVF متوقف می‌شود، به محض اینکه به تعداد `TOP` سطر مورد نظر رسید.

به عنوان مثال، برای اطمینان از اینکه فقط 5 سطر پردازش و بازگردانده می‌شود، بهتر است کوئری را اینگونه بنویسید:

SET ROWCOUNT 0; -- اطمینان از غیرفعال بودن ROWCOUNT
SELECT TOP 5 * FROM dbo.GetSmallTable();
GO

این رویکرد تضمین می‌کند که SQL Server تنها به اندازه نیاز، داده‌ها را پردازش کند و از هدر رفت منابع جلوگیری شود. همواره طرح‌های اجرای کوئری را بررسی کنید تا اطمینان حاصل شود که بهینه‌ساز کوئری شما را به بهترین شکل ممکن اجرا می‌کند. مدیریت صحیح `SET ROWCOUNT` و درک تفاوت‌های آن با `TOP`، گامی کلیدی در نوشتن کوئری‌های کارآمد و با عملکرد بالا در SQL Server است.