بهترین روشهای Service Accounts SQL Server برای امنیت و عملکرد

بهترین روش‌ها برای انتخاب Service Accounts SQL Server: راهنمای جامع امنیت و عملکرد

انتخاب صحیح Service Accounts برای SQL Server یکی از حیاتی‌ترین تصمیمات در مدیریت پایگاه داده است که هم بر امنیت و هم بر عملکرد کلی سیستم تأثیر مستقیم دارد. یک پیکربندی اشتباه می‌تواند خطرات امنیتی جدی ایجاد کرده و در عین حال، عملکرد سرور را مختل کند. این راهنما به شما کمک می‌کند تا با آشنایی با انواع Service Accounts موجود و بهترین روش‌های نوین، تصمیمات آگاهانه‌ای برای محیط SQL Server خود بگیرید.

Service Accounts SQL Server چیست؟

Service Account، هویت امنیتی است که توسط یک سرویس ویندوز (مانند موتور پایگاه داده SQL Server یا SQL Server Agent) برای اجرای عملیات مختلف استفاده می‌شود. این حساب، مجوزها و دسترسی‌های لازم را برای تعامل سرویس با منابع سیستم عامل و شبکه فراهم می‌کند. اهمیت این حساب‌ها به دلیل نقش آن‌ها در تعیین سطح دسترسی سرویس‌ها به فایل‌ها، رجیستری، شبکه و سایر منابع است.

چرا انتخاب Service Account اهمیت دارد؟

انتخاب نادرست Service Account می‌تواند منجر به مشکلات امنیتی و عملیاتی متعددی شود:

• خطرات امنیتی: اعطای امتیازات بیش از حد به Service Account، یک حفره امنیتی بزرگ ایجاد می‌کند. در صورت به خطر افتادن آن حساب، یک مهاجم می‌تواند به منابع حساس سیستم یا شبکه دسترسی پیدا کند.
• مشکلات عملکردی: Service Accounts با امتیازات ناکافی ممکن است نتوانند عملیات لازم را انجام دهند و منجر به خرابی سرویس یا خطاهای برنامه شوند.
• چالش‌های مدیریتی: مدیریت حساب‌هایی که از بهترین روش‌ها پیروی نمی‌کنند، می‌تواند پیچیده و مستعد خطا باشد.

درک صحیح از انواع Service Accounts و کاربردهای آن‌ها، سنگ بنای یک محیط SQL Server امن و کارآمد است.

رویکردهای قدیمی و نامناسب برای Service Accounts

در گذشته، برخی از روش‌های رایج برای پیکربندی Service Accounts استفاده می‌شد که امروزه به دلیل خطرات امنیتی و محدودیت‌های مدیریتی، منسوخ و نامناسب تلقی می‌شوند:

• حساب‌های کاربری دامنه (Domain User Accounts):

  استفاده از حساب‌های کاربری دامنه که به صورت دستی ایجاد شده و مدیریت می‌شوند، یک رویکرد قدیمی است. این حساب‌ها اغلب با امتیازات بالا پیکربندی شده و مدیریت گذرواژه‌های آن‌ها می‌تواند چالش‌برانگیز باشد. این رویکرد به دلیل نیاز به مدیریت دستی گذرواژه‌ها و خطر اعطای امتیازات بیش از حد، توصیه نمی‌شود.

  مثال:

  DOMAIN\Account

• حساب‌های کاربری محلی (Local User Accounts):

  این حساب‌ها مخصوص یک سرور خاص هستند و هیچ ارتباطی با Active Directory ندارند. گرچه ممکن است برای محیط‌های تک‌سرور یا Workgroup مناسب به نظر برسند، اما در محیط‌های دامنه که نیاز به دسترسی به منابع شبکه (مانند اشتراک‌گذاری‌ها یا سایر سرورهای SQL) وجود دارد، کاربردی نیستند. مدیریت گذرواژه و توزیع این حساب‌ها در چندین سرور نیز دشوار است.

  مثال:

  SERVER\Account

• سیستم محلی (Local System):

  این حساب دارای بالاترین سطح امتیازات در یک سیستم عامل محلی است و در واقع “خدای” سیستم محسوب می‌شود. استفاده از آن برای سرویس‌های SQL Server به شدت نامناسب است، زیرا در صورت به خطر افتادن، مهاجم دسترسی کامل به سیستم عامل و تمامی منابع آن را خواهد داشت. این حساب هیچ هویت شبکه ندارد و نمی‌تواند به منابع از راه دور دسترسی پیدا کند.

  مثال:

  NT AUTHORITY\SYSTEM

• سرویس شبکه (Network Service):

  این حساب دارای امتیازات کمتری نسبت به Local System است و می‌تواند از هویت کامپیوتر برای دسترسی به منابع شبکه استفاده کند. گرچه بهتر از Local System است، اما همچنان به دلیل خطر اعطای امتیازات بیش از حد به هویت کامپیوتر در شبکه، توصیه نمی‌شود. در صورت به خطر افتادن، می‌تواند دسترسی به منابع شبکه را فراهم کند.

  مثال:

  NT AUTHORITY\NETWORK SERVICE

• سرویس محلی (Local Service):

  این حساب دارای کمترین امتیازات در سیستم عامل محلی است و هویت شبکه ندارد. به همین دلیل، برای سرویس‌های SQL Server که نیاز به دسترسی به منابع شبکه دارند (مانند بک‌آپ به اشتراک‌گذاری شبکه یا گروه‌های در دسترس‌پذیری AlwaysOn)، تقریباً بی‌فایده است. استفاده از آن بسیار محدود و فقط برای سرویس‌هایی که صرفاً در سطح محلی عمل می‌کنند، مناسب است.

  مثال:

  NT AUTHORITY\LOCAL SERVICE

رویکردهای نوین و بهترین روش‌ها

مایکروسافت Service Accounts پیشرفته‌تری را معرفی کرده است که امنیت و قابلیت مدیریت را به طرز چشمگیری بهبود می‌بخشند. این‌ها رویکردهای توصیه شده امروزی هستند:

• حساب‌های مجازی (Virtual Accounts):

  این حساب‌ها که از ویندوز سرور 2008 R2 به بعد معرفی شدند، حساب‌های محلی مدیریت شده توسط سیستم هستند که نیازی به مدیریت گذرواژه ندارند. آن‌ها به صورت خودکار ایجاد و مدیریت می‌شوند و از هویت کامپیوتر در شبکه استفاده می‌کنند. Virtual Accounts برای سرویس‌های SQL Server که روی یک سرور اجرا می‌شوند و نیازی به حساب کاربری دامنه جداگانه ندارند، بهترین گزینه هستند.

  مثال:

  NT SERVICE\MSSQLSERVER

  یا برای SQL Server Agent:

  NT SERVICE\SQLSERVERAGENT

• Service Accounts مدیریت شده (Managed Service Accounts – MSAs):

  MSAs حساب‌های دامنه هستند که به صورت خودکار توسط Active Directory مدیریت می‌شوند، از جمله تغییر گذرواژه. آن‌ها امنیت بالاتری نسبت به حساب‌های کاربری دامنه سنتی ارائه می‌دهند زیرا گذرواژه‌ها پیچیده و به صورت خودکار مدیریت می‌شوند و خطر افشای دستی گذرواژه را از بین می‌برند. هر MSA به یک کامپیوتر خاص در Active Directory محدود می‌شود و نمی‌تواند در چندین سرور استفاده شود.

  برای مدیریت MSAs، از PowerShell استفاده می‌شود:

  Install-ADServiceAccount

  New-ADServiceAccount

  Get-ADServiceAccount

  Remove-ADServiceAccount

  Repair-ADServiceAccount

  Test-ADServiceAccount

• Service Accounts مدیریت شده گروهی (Group Managed Service Accounts – gMSAs):

  gMSAs تکامل یافته MSAs هستند و مهمترین مزیت آن‌ها این است که می‌توانند در چندین سرور استفاده شوند. این امر آن‌ها را برای Clusterهای Failover و فارم‌های وب که نیاز به هویت سرویس مشترک دارند، ایده‌آل می‌کند. مانند MSAs، گذرواژه‌ها به صورت خودکار توسط Active Directory مدیریت می‌شوند و امنیت را به حداکثر می‌رسانند.

  برای افزودن کامپیوترها به گروه مجاز برای استفاده از gMSA از PowerShell استفاده می‌شود:

  Add-ADGroupMember -Identity "MyGMSAGroup" -Members "SQLServer1$"

  برای ایجاد gMSA:

  New-ADServiceAccount -Name "SQLgMSA" -DNSHostName "SQLgMSA.domain.com" -PrincipalsAllowedToRetrieveManagedPassword "MyGMSAGroup"

کدام Service Account را انتخاب کنیم؟

انتخاب بهترین Service Account به نیازهای خاص محیط شما بستگی دارد. در اینجا یک راهنمای ساده برای کمک به تصمیم‌گیری ارائه شده است:

• برای نصب‌های مستقل (Standalone Instances) و سرورهای تک SQL Server که نیازی به احراز هویت Active Directory در شبکه ندارند:

  از Virtual Accounts استفاده کنید. این امن‌ترین و ساده‌ترین گزینه است.

• برای نصب‌های مستقل SQL Server که نیاز به احراز هویت Active Directory دارند و فقط روی یک سرور اجرا می‌شوند:

  از Managed Service Accounts (MSAs) استفاده کنید. این گزینه مدیریت گذرواژه‌ها را حذف کرده و امنیت بالایی فراهم می‌کند.

• برای Clusterهای AlwaysOn و هر سناریوی دیگری که در آن چندین سرور از یک Service Account مشترک استفاده می‌کنند:

  از Group Managed Service Accounts (gMSAs) استفاده کنید. این بهترین روش برای قابلیت مدیریت و امنیت در محیط‌های توزیع شده است.

• برای موارد نادر که نیاز به یک Service Account دامنه قدیمی دارید (مثلاً به دلیل سازگاری با سیستم‌های قدیمی):

  از حساب کاربری دامنه (Domain User Account) استفاده کنید، اما اطمینان حاصل کنید که این حساب دارای حداقل امتیازات لازم باشد و گذرواژه‌اش به صورت منظم و امن تغییر کند. این گزینه تنها در صورت عدم امکان استفاده از MSAs یا gMSAs توصیه می‌شود.

نحوه تغییر Service Accounts SQL Server

تغییر Service Account SQL Server یک عملیات حساس است که باید با دقت انجام شود. چندین روش برای این کار وجود دارد:

1. استفاده از PowerShell (توصیه شده):

   PowerShell انعطاف‌پذیری و قابلیت اتوماسیون بالایی را برای تغییر Service Accounts فراهم می‌کند. این روش به ویژه برای تغییر در مقیاس بزرگ یا اسکریپت‌نویسی مفید است.

   مثالی از نحوه تغییر Service Account برای موتور پایگاه داده SQL Server (MSSQLSERVER) با PowerShell:

   
   Import-Module SQLPS -DisableNameChecking
   # Change SQL Server Service Account (MSSQLSERVER)
   $serverName = "YourSQLServer"
   $newAccount = "DOMAIN\NewSQLUser"
   $newPassword = "YourSecurePassword"
   $svc = Get-WmiObject -query "SELECT * FROM __Win32Provider WHERE Name='SQLSERVER_SERVER_SERVICES'" -namespace "root\Microsoft\SqlServer\ComputerManagement15" | Where-Object {$_.ServiceName -eq "MSSQLSERVER"}
   $svc.SetServiceAccount($newAccount, $newPassword)
   # Restart the SQL Server service if needed
   # Restart-Service -DisplayName "SQL Server (MSSQLSERVER)"
           

2. استفاده از SQL Server Configuration Manager:

   این ابزار گرافیکی یکی از رایج‌ترین روش‌ها برای تغییر Service Accounts است. از طریق بخش “SQL Server Services”، می‌توانید Service Account را برای هر سرویس SQL Server انتخاب کرده و تغییر دهید.

3. استفاده از Management Studio (SSMS):

   از طریق SSMS، می‌توانید به خصوصیات سرور متصل شده و در بخش “Security”، اطلاعات Service Account را مشاهده کنید. اما برای تغییر واقعی حساب، معمولاً به Configuration Manager یا PowerShell هدایت می‌شوید.

همیشه پس از تغییر Service Account، اطمینان حاصل کنید که سرویس‌های مربوطه با موفقیت راه‌اندازی مجدد شده و تمامی عملکردهای SQL Server به درستی کار می‌کنند.

نتیجه‌گیری

انتخاب و پیکربندی صحیح Service Accounts SQL Server یک جنبه بنیادی از امنیت و مدیریت پایگاه داده است. با دور شدن از روش‌های قدیمی و پذیرش رویکردهای نوین مانند Virtual Accounts، MSAs و gMSAs، می‌توانید خطرات امنیتی را به حداقل رسانده، قابلیت مدیریت را بهبود بخشیده و از عملکرد بهینه SQL Server خود اطمینان حاصل کنید. همیشه از اصل حداقل امتیازات (Principle of Least Privilege) پیروی کنید و اطمینان حاصل کنید که Service Accounts تنها دسترسی‌های لازم برای انجام وظایف خود را دارند. با پیاده‌سازی این بهترین روش‌ها، گامی محکم در جهت ایجاد یک محیط SQL Server پایدار، امن و کارآمد برخواهید داشت.